12 Môn Đồ Của Chúa Giê-xu
Trong suốt thời gian sống và giảng dạy trên đất, Chúa Giê-xu có rất nhiều người đi theo. Tuy nhiên, có mười hai người nổi bật hơn cả, được chính Ngài lựa chọn để trở thành những người bạn đồng hành thân cận nhất, những người tận mắt chứng kiến các lời dạy, phép lạ, sự chết và sự sống lại của Ngài. Những môn đồ này không chỉ là học trò; họ còn là những người bạn, những nhà lãnh đạo, những người lan tỏa niềm tin, và cuối cùng, họ đã hy sinh mạng sống vì đức tin của mình—ngoại trừ một người.
Những Môn Đồ Của Chúa Giê-xu Là Ai?
Sau khi Chúa Giê-xu sống lại và trở về trời, các sứ đồ (những người được Ngài sai phái) đã đi khắp thế giới với một sứ mệnh: chia sẻ Tin Lành (Tin Tức Tốt Lành) và hướng dẫn muôn dân trở thành môn đồ của Ngài (Sách Ma-thi-ơ 28:19). Nhưng những con người này là ai? Tên của họ có ý nghĩa gì? Họ đã qua đời như thế nào? Và hiện nay di hài của họ đang ở đâu?
Hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn về các môn đồ của Chúa Giê-xu.
THÔ-MA
MA-THI-Ơ
GIA-CƠ LỚN
GIU-ĐA THA-ĐÊ
SI-MÔN THUỘC ĐẢNG QUÁ KHÍCH
GIU-ĐA ÍCH-CA-RI-ỐT
BA-THÊ-LÊ-MY
PHI-LÍP
GIĂNG
GIA-CƠ NHỎ
ANH-RÊ
PHI-E-RƠ
THÔ-MA
Ý nghĩa tên gọi: Song sinh (Tiếng A-ram: Ta’oma)
Nghề nghiệp trước đây: Không rõ
Hoàn cảnh qua đời: Bị đâm bằng giáo tại Ấn Độ
Nơi lưu giữ di hài: Ortona, Ý
Thô-ma là cái tên bắt nguồn từ tiếng A-ram Ta’oma, có nghĩa là song sinh, tuy nhiên lý do ông có biệt danh này thì chưa được rõ ràng. Theo truyền thống lịch sử của Cơ Đốc giáo vùng Sy-ri, Sứ đồ Thô-ma đang giảng đạo tại ngọn đồi Sứ đồ Thô-ma ở Chennai, Ấn Độ vào khoảng năm 72 sau Công nguyên, thì bị một nhóm người địa phương giận dữ dùng giáo sát hại khi ông đang làm chứng về Chúa. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Sứ đồ Thô-ma ở Ortona, nước Ý.
MA-THI-Ơ
Ý nghĩa tên gọi: Quà tặng của Đức Giê-hô-va (Tiếng Hê-bơ-rơ: Mattityahu)
Nghề nghiệp trước đây: Người thu thuế
Hoàn cảnh qua đời: Bị đâm tại Ê-thi-ô-pi (Ethiopia)
Nơi lưu giữ di hài: Nhà thờ lớn Salerno, Ý
Ông còn được gọi là Lê-vi, một người thu thuế, sau này đã trở thành một trong bốn tác giả viết sách Phúc Âm (sách tiểu sử về cuộc đời Chúa Giê-xu). Tên "Ma-thi-ơ" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp Matthaios, chuyển ngữ từ tên tiếng Hê-bơ-rơ Mattityahu, mang ý nghĩa là quà tặng của Đức Giê-hô-va. Theo truyền thống lịch sử, người đàn ông từ bỏ nghề thu thuế để trở thành nhà truyền giáo này đã hy sinh vì đức tin tại Ê-thi-ô-pi. Tại đây, ông bị một sát thủ do Vua Hertacus sai đến đâm từ phía sau, sau khi ông lên tiếng chỉ trích lối sống đạo đức của nhà vua. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Nhà thờ lớn Salerno ở thành phố Salerno, nước Ý.
GIA-CƠ LỚN
Ý nghĩa tên gọi: Người chiếm chỗ / Kẻ nắm gót (Tiếng Hê-bơ-rơ: Ya’aqov)
Nghề nghiệp trước đây: Ngư dân (Người đánh cá)
Hoàn cảnh qua đời: Bị chém đầu bằng gươm
Nơi lưu giữ di hài: Nhà thờ Santiago de Compostela, Tây Ban Nha
Tên "Gia-cơ" được bắt nguồn từ cái tên tiếng Hê-bơ-rơ Ya’aqov, tức là tên của Tổ phụ Gia-cốp trong thời Cựu Ước. Sách Công vụ các Sứ đồ 12:2 chép rằng Gia-cơ Lớn đã bị giết bằng gươm. Lúc bấy giờ, vị vua mới được bổ nhiệm của xứ Giu-đê là Hê-rốt Ạg-ri-ba, muốn lấy lòng chính quyền La Mã nên đã ra lệnh bách hại các nhà lãnh đạo Cơ Đốc giáo. Sau khi Gia-cơ bị bắt và giải đến nơi hành hình, người đàn ông từng tố cáo ông đã hoàn toàn bị cảm hóa trước sự can đảm của vị sứ đồ này. Người tố cáo đó không chỉ ăn năn và tiếp nhận niềm tin ngay tại chỗ, mà còn xin được chịu hình hình cùng với Gia-cơ. Những đao phủ La Mã đã chấp thuận, và cả hai người đều bị chém đầu cùng một lúc. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Nhà thờ Thánh Gia-cơ ở Compostela, Tây Ban Nha.
GIU-ĐA THA-ĐÊ
Ý nghĩa tên gọi: Được ca ngợi / Được ngợi khen
Nghề nghiệp trước đây: Không rõ
Hoàn cảnh qua đời: Bị giết bằng tên và rìu
Nơi lưu giữ di hài: Vương cung thánh đường Thánh Phi-e-rơ, Rô-ma
Cái tên "Giu-đa" xuất phát từ chữ Yehudah trong tiếng Hê-bơ-rơ, có nghĩa là "được ca ngợi". Theo truyền thống lịch sử, Sứ đồ Giu-đa Tha-đê đã hy sinh vì đức tin vào khoảng năm 65 sau Công nguyên tại Beirut, thân thể ông bị bắn đầy tên. Ông thường được khắc họa với hình ảnh cầm một chiếc rìu—biểu tượng cho sự tử đạo và cách mà ông đã bị sát hại. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Thánh Phi-e-rơ ở Ý.
SI-MÔN THUỘC ĐẢNG QUÁ KHÍCH
Ý nghĩa tên gọi: Ngài đã nghe thấy
Nghề nghiệp trước đây: Thành viên đảng Cách mạng Quá khích (Zealot)
Hoàn cảnh qua đời: Bị đóng đinh trên cây thập tự tại Anh Quốc
Nơi lưu giữ di hài: Thành quốc Vatican
Tên "Si-môn" bắt nguồn từ tiếng Hê-bơ-rơ Shim’on, nghĩa là "Ngài đã nghe thấy". Sứ đồ Si-môn là một trong những môn đồ ít được biết đến nhất của Chúa Giê-xu Cơ Đốc. Người ta tin rằng ông đã giảng đạo tại vùng Mauritania ở bờ biển phía tây Phi Châu, sau đó đi đến Anh Quốc—nơi ông bị đóng đinh trên cây thập tự vào khoảng năm 65 hoặc năm 107 sau Công nguyên. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Bàn thờ Sự Đóng Đinh trong Thành quốc Vatican.
GIU-ĐA ÍCH-CA-RI-ỐT
Ý nghĩa tên gọi: Được ca ngợi
Nghề nghiệp trước đây: Người quản lý tiền bạc (Thủ quỹ)
Hoàn cảnh qua đời: Tự sát sau khi phản bội Chúa
Nơi lưu giữ di hài: Không rõ
Tên "Giu-đa" xuất phát từ chữ Yehudah trong tiếng Hê-bơ-rơ, có nghĩa là "được ca ngợi". Giu-đa Ís-ca-ri-ốt đã tự sát sau hành vi phản bội Chúa Giê-xu Cơ Đốc, và hiện nay không ai rõ di hài của ông đang ở đâu.
BA-THÊ-LÊ-MY
Ý nghĩa tên gọi: Con của Tanh-mai (Tiếng A-ram: Bar-Talmai)
Nghề nghiệp trước đây: Không rõ
Hoàn cảnh qua đời: Bị lột da và chém đầu
Nơi lưu giữ di hài: Nhà thờ Ba-thê-lê-my, Rô-ma, Ý
Ông có lẽ chính là Na-tha-na-ên được nhắc đến trong Kinh Thánh. Tên "Ba-thê-lê-my" bắt nguồn từ Baltholomaios, một hình thái tiếng Hy Lạp của cái tên tiếng A-ram mang ý nghĩa là "con của Tanh-mai". Theo truyền thống lịch sử, ông đã đi giảng đạo tại nhiều quốc gia, bao gồm cả Ấn Độ, nơi ông đã dịch sách Phúc Âm Ma-thi-ơ cho các tín hữu tại đó. Có tư liệu chép rằng, những kẻ thờ thần tượng hung hãn đã đánh đập và đóng đinh Ba-thê-lê-my trên cây thập tự. Trong một ghi chép khác, ông đã bị lột da sống và sau đó bị chém đầu. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Nhà thờ Ba-thê-lê-my ở thành phố Rô-ma.
PHI-LÍP
Ý nghĩa tên gọi: Người yêu ngựa (Tiếng Hy Lạp: Philippos)
Nghề nghiệp trước đây: Không rõ
Hoàn cảnh qua đời: Bị đóng đinh trên cây thập tự tại Heliopolis
Nơi lưu giữ di hài: Vương cung thánh đường Các Sứ đồ, Rô-ma, Ý
Tên "Phi-líp" bắt nguồn từ cái tên tiếng Hy Lạp Philippos, mang ý nghĩa là "người yêu ngựa". Ông trở thành nhà truyền giáo đến vùng Hy Lạp, Sy-ri và Phry-gia. Cuối cùng, ông đi đến thành phố Heliopolis thuộc Ai Cập, tại đây ông đã bị đánh đòn, tống giam và bị đóng đinh trên cây thập tự vào khoảng năm 54 sau Công nguyên. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Các Sứ đồ ở thành phố Rô-ma.
GIĂNG
Ý nghĩa tên gọi: Đức Giê-hô-va là Đấng nhân từ (Tiếng Hê-bơ-rơ: Yochanan)
Nghề nghiệp trước đây: Ngư dân (Người đánh cá)
Hoàn cảnh qua đời: Qua đời tự nhiên do tuổi già
Nơi lưu giữ di hài: Nhà thờ lớn Sứ đồ Giăng, Ê-phê-sô, Thổ Nhĩ Kỳ
Ông là em trai của Sứ đồ Gia-cơ. Sau này, ông trở thành một trong bốn tác giả viết sách Phúc Âm. Tên "Giăng" được chuyển ngữ từ cái tên tiếng Hê-bơ-rơ Yochanan, có nghĩa là "Đức Giê-hô-va là Đấng nhân từ". Ông là sứ đồ duy nhất qua đời một cách tự nhiên, trút hơi thở cuối cùng trong sự bình an lúc tuổi già vào khoảng năm 100 sau Công nguyên tại đảo Bát-mô, Hy Lạp. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Nhà thờ lớn Sứ đồ Giăng ở thành phố Ê-phê-sô, Thổ Nhĩ Kỳ.
GIA-CƠ NHỎ
Ý nghĩa tên gọi: Người chiếm chỗ / Kẻ nắm gót (Tiếng Hê-bơ-rơ: Ya’aqov)
Nghề nghiệp trước đây: Không rõ
Hoàn cảnh qua đời: Bị ném đá và đánh bằng chùy
Nơi lưu giữ di hài: Vương cung thánh đường Các Sứ đồ, Rô-ma, Ý
Tên "Gia-cơ" bắt nguồn từ cái tên tiếng Hê-bơ-rơ Ya’aqov, tức là tên của Tổ phụ Gia-cốp trong thời Cựu Ước. Người ta biết rất ít về Gia-cơ Nhỏ ngoại trừ việc ông là một trong những sứ đồ cao tuổi nhất. Ở tuổi 94, ông bị những kẻ bách hại đánh đập, ném đá, và cuối cùng bị sát hại bởi một cú đánh chí mạng vào đầu bằng chùy. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Các Sứ đồ ở thành phố Rô-ma.
ANH-RÊ
Ý nghĩa tên gọi: Có tính nam nhi / Mạnh mẽ (Tiếng Hy Lạp: Andreas)
Nghề nghiệp trước đây: Ngư dân (Người đánh cá)
Hoàn cảnh qua đời: Bị đóng đinh trên cây thập tự hình chữ X
Nơi lưu giữ di hài: Nhà thờ lớn Amalfi, Ý
Tên "Anh-rê" bắt nguồn từ cái tên tiếng Hy Lạp Andreas, bản thân chữ này lại xuất phát từ từ Andreios có nghĩa là "mạnh mẽ, mang tính nam nhi". Vào năm 69 sau Công nguyên, Anh-rê đi đến vùng Patras ở phía tây Hy Lạp. Tại đây, vị tổng đốc La Mã tên là Aegeates đã cố gắng thuyết phục ông từ bỏ niềm tin Cơ Đốc để không phải thi hành án tử hình với ông. Vì ông quyết không chối bỏ đức tin, Aegeates đã ra lệnh đóng đinh ông vào một cây thập tự hình chữ X (đây cũng là nguồn gốc của biểu tượng hình chữ X chéo). Vị tổng đốc đã cho trói ông vào cây thập tự thay vì đóng đinh bằng đinh nhằm mục đích kéo dài sự đau đớn của ông. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Nhà thờ lớn Amalfi thuộc thành phố Amalfi, nước Ý.
PHI-E-RƠ
Ý nghĩa tên gọi: Đá / Tảng đá (Tiếng Hy Lạp: Petros)
Nghề nghiệp trước đây: Ngư dân (Người đánh cá)
Hoàn cảnh qua đời: Bị đóng đinh ngược trên cây thập tự
Nơi lưu giữ di hài: Vương cung thánh đường Phi-e-rơ, Rô-ma
Si-môn là tên cũ của ông trước khi được đổi thành Phi-e-rơ. Tên "Phi-e-rơ" bắt nguồn từ chữ Petros trong tiếng Hy Lạp, nghĩa là "tảng đá". Chúa Giê-xu cũng từng đặt cho ông cái tên Sê-pháp, nghĩa là "đá" trong tiếng A-ram. Ông đã hy sinh vì đức tin bằng hình thức đóng đinh trên cây thập tự vào khoảng năm 64 sau Công nguyên, ngay trong thời kỳ diễn ra vụ Đại hỏa hoạn thành Rô-ma dưới sự trị vì của Hoàng đế Nê-rôn. Truyền thống lịch sử ghi lại rằng ông đã chủ động xin được đóng đinh lộn ngược đầu xuống đất, vì tự thấy mình không xứng đáng được chết theo cách giống như Đấng Christ. Di hài của ông hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Phi-e-rơ ở Ý.
Những Sự Thật Thú Vị Về Các Môn Đồ Của Chúa Giê-xu
Phi-e-rơ, Gia-cơ và Giăng hợp thành nhóm môn đồ thân cận nhất của Chúa Giê-xu. Họ luôn có mặt trong những thời điểm bước ngoặt, chẳng hạn như khi Chúa Giê-xu hóa hình trên núi và khi Ngài cầu nguyện tại vườn Ghết-sê-ma-nê.
Nhiều môn đồ vốn là ngư dân (người đánh cá), số khác là người thu thuế hoặc những người hoạt động chính trị quá khích (thuộc đảng Quá khích).
Hầu hết họ đều phải trải qua cái chết đau đớn và bạo lực, nhưng họ vẫn giữ vững lòng trung kiên cho đến hơi thở cuối cùng.
Chỉ có duy nhất Giăng là qua đời một cách tự nhiên do tuổi già.
Nơi an táng của họ được tôn kính và gìn giữ ở nhiều nơi khắp châu Âu, từ Ý, Tây Ban Nha cho đến Thổ Nhĩ Kỳ.
Đại Mạng Lệnh (Sách Ma-thi-ơ 28:19) chính là động lực thôi thúc các cuộc hành trình truyền giáo của họ băng qua châu Phi, châu Á và châu Âu.
Những Câu Hỏi Thường Gặp Về Các Môn Đồ
Môn đồ và sứ đồ khác nhau như thế nào?
Các sứ đồ đã qua đời như thế nào?
Ai là người thay thế Giu-đa Ích-ca-ri-ốt?
Hiện nay di hài của các môn đồ đang ở đâu?
Kinh Thánh nói gì về sứ mệnh của các môn đồ Chúa Giê-xu?
Môn đồ và sứ đồ khác nhau như thế nào?
Một môn đồ (disciple) là một người học trò hoặc người đi theo. Một sứ đồ (apostle) là người được sai phái đi. Mười hai người này đều mang cả hai vai trò. Họ vốn là những môn đồ, sau đó trở thành các sứ đồ sau khi được Chúa Giê-xu sai phái vào thế gian để lan tỏa niềm tin.
Các sứ đồ đã qua đời như thế nào?
Hầu hết họ đều hy sinh vì đức tin của mình. Các hình thức hành hình bao gồm đóng đinh trên cây thập tự, chém đầu, ném đá và đâm bằng giáo.
Ai là người thay thế Giu-đa Ích-ca-ri-ốt?
Ma-thi-a đã được lựa chọn để thay thế Giu-đa Ís-ca-ri-ốt sau khi ông này qua đời (Sách Công vụ các Sứ đồ 1:26), dù Ma-thi-a không phải lúc nào cũng được xếp vào danh sách "mười hai môn đồ đầu tiên".
Hiện nay di hài của các môn đồ đang ở đâu?
Nhiều người tin rằng di hài của họ hiện được lưu giữ tại các nhà thờ lớn ở châu Âu như tại Rô-ma, Salerno, Compostela, Ê-phê-sô và một số nơi khác.
Kinh Thánh nói gì về sứ mệnh của các môn đồ Chúa Giê-xu?
Chúa Giê-xu đã ban cho họ Đại Mạng Lệnh: “Hãy đi khiến muôn dân trở nên môn đồ Ta” (Sách Ma-thi-ơ 28:19–20). Điều này đã trở thành nền tảng cho sự hình thành và phát triển của Hội thánh toàn cầu.